Dlaczego sabotujemy zmianę
Wiele osób mówi, że chce zmiany.
Chce reagować inaczej.
Chce przestać powtarzać stare schematy.
Chce w końcu wyjść z miejsca, w którym tkwi od lat.
A jednak po pewnym czasie wszystko wraca do punktu wyjścia.
Wtedy pojawia się wniosek:
„Widocznie taki już jestem.”
W rzeczywistości najczęściej nie chodzi o brak silnej woli.
Chodzi o sposób, w jaki ludzie myślą o zmianie.
Ludzie wiedzą, czego nie chcą
Większość osób bardzo dobrze wie, czego nie chce.
Nie chce:
-
reagować złością
-
wpadać w napięcie
-
powtarzać tych samych błędów
-
wracać do starych schematów.
To jednak nie jest jeszcze zmiana.
To tylko negacja obecnego stanu.
Można to porównać do prostego przykładu z matematyki.
Jeśli wiemy, że nie chcemy być punktem A, to nadal nie wiemy, czym chcemy być w zbiorze od B do Z.
Dopóki nie pojawi się konkretny kierunek zmiany, organizm bardzo często wraca do tego, co już zna.
Jeśli chcesz zobaczyć, dlaczego samo rozumienie problemu tak często nie przekłada się na realną zmianę, przeczytaj też artykuł Dlaczego sama wiedza nie zmienia życia.
Dlaczego sabotujemy zmianę a zmiana bez planu
Kiedy ludzie zaczynają pracę nad zmianą, często pojawia się bardzo ogólny cel.
Na przykład:
-
„chcę być spokojniejszy”
-
„chcę reagować inaczej”
-
„chcę mieć więcej pewności siebie”.
To są ważne intencje.
Ale dla mózgu są one zbyt abstrakcyjne, żeby mogły stać się nowym nawykiem.
Zmiana zaczyna być możliwa dopiero wtedy, gdy pojawia się konkret:
-
jak wygląda nowa reakcja
-
w jakiej sytuacji się pojawia
-
po czym można poznać, że zmiana już się dzieje.
Dlaczego wracamy do starych schematów
Mózg uczy się poprzez powtarzanie.
Jeśli przez lata reagowaliśmy w określony sposób, powstaje utrwalona sieć reakcji.
Wtedy nawet jeśli coś rozumiemy, organizm nadal korzysta z tego, co zna najlepiej.
Dlatego zmiana nie polega tylko na zrozumieniu czegoś nowego.
Polega na stworzeniu nowego repertuaru reakcji.
Szerzej o tym, jak naprawdę przebiega proces zmiany, piszę w przewodniku Jak działa zmiana.
Kiedy zmiana zaczyna być realna
Zmiana zaczyna być możliwa wtedy, gdy pojawiają się cztery elementy:
-
jasny kierunek zmiany
-
konkretna nowa reakcja
-
wystarczająco dużo czasu
-
powtarzanie nowego doświadczenia.
Dopiero wtedy organizm może zacząć budować nowy sposób reagowania.
Jeśli chcesz pracować nie tylko nad rozumieniem schematu, ale nad jego realną zmianą, zobacz też Jak pracuję.
FAQ | dlaczego sabotujemy zmianę
Najczęściej dlatego, że stare reakcje są w mózgu znacznie silniej utrwalone niż nowe.
Świadomość jest początkiem zmiany, ale rzadko jej końcem. Trwała zmiana wymaga nowych doświadczeń.
